jak interpretować wynik badania laboratoryjnego?

Interpretacja wyników badań laboratoryjnych dla wielu pacjentów jest bardzo trudna. Zwykle najpierw sprawdzamy czy wartość liczbowa Naszego wyniku mieści się w podanym obok zakresie wartości referencyjnych. Jeśli tak, jesteśmy uspokojeni uzyskanym wynikiem. Problem pojawia się jednak w sytuacji gdy Nasz wynik jest „za wysoki” lub „za niski”. Zanik wpadniemy w panikę pamiętajmy jednak o kilku zasadach.

  • Nigdy nie „leczymy” wyniku! Co to znaczy? Za wysoki lub za niski „wynik” danego parametru nie oznacza od razu choroby. Możemy mieć do czynienia z różnymi czynnikami przedlaboratoryjnymi, które wpłynęły na wynik badania.

Przykład? Gdy Jan Kowalski wykona badanie poziomu glukozy we krwi po posiłku, jego poziom glukozy może wynieść ponad 200mg/dl (wartości prawidłowe 55-126mg/dl), nie znaczy, to, że Jan Kowalski ma cukrzycę. Zawyżony wynik jest spowodowany niewłaściwym przygotowaniem pacjenta do badań. Temat ten szerzej omawiamy w jednym z artykułów.

 

  • Podane na wyniku wartości referencyjne odnoszą się zwykle do dorosłych, zdrowych osób. W przypadku gdy pacjentem jest małe dziecko lub osoba w wieku podeszłym, możemy zauważyć odchylenia od normy. Nieprawidłowe wyniki nie świadczą o chorobie, a np. o słabo rozwiniętym układzie odpornościowym u dzieci. Więcej na ten temat znajdziecie Państwo z zakładce „odrębności”
  • Nie porównujmy wyników badań, które zostały wykonane w różnych laboratoriach. Powodem są często różne metody diagnostyczne, którymi posługują się laboratoria, powoduje to, że ten sam pacjent może otrzymać różne wyniki tego samego parametru (np. poziom białka całkowitego) w dwóch różnych laboratoriach. Oczywiście nie oznacza to, że któreś z laboratoriów popełnia błąd. Dlatego właśnie każde z laboratoriów powinno określać własne zakresy wartości referencyjnych, dostosowane do metod diagnostycznych, którymi posługują się w swojej codziennej pracy.
  • Pamiętajmy, że badania laboratoryjne zwykle powinno się interpretować grupowo a nie pojedynczo. Przykład?

Pan Jan Kowalski chce kontrolnie wykonać morfologię krwi, otrzymuje wynik. W pierwszej kolejności powinien zwrócić uwagę na główne parametry czyli hemoglobinę, hematokryt, liczbę krwinek czerwonych, liczbę krwinek białych, liczbę płytek krwi, skład odsetkowy komórek. Jeśli te wartości będą prawidłowe a podwyższony będzie parametr PDW lub RDW, pan Jan Kowalski nie powinien się tym martwić. Dlaczego? Ponieważ podwyższenie lub obniżenie tylko i wyłącznie wskaźników PDW lub RDW w przypadku morfologii krwi może mieć związek z „techniczną” stroną wykonywania badań i nie musi oznaczać choroby.