Search

Witamina B6 (pirydoksyna) – rola w organizmie, przyczyny niedoboru i nadmiaru, źródła

Witamina B6 (pirydoksyna) to witamina, która jest niezbędna do pracy innych enzymów oraz zapewnia prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Pirydoksyna jest istotna w metabolizmie węglowodanów, białek i tłuszczów. Nasz organizm nie może wytwarzać naturalnie witaminy B6 dlatego należy ją przyjmować poprzez suplementy diety lub wzbogacając swoją dietę o produkty zwierające naturalne źródła witaminy B6.

tabletki z witaminą B6

Witamina B6 – za co odpowiada?

Witamina B6 inaczej pirodyksyna jest potrzebna naszemu organizmowi do prawidłowego funkcjonowania, co ciekawe witamina ta bierze udział w ponad 100 reakcjach enzymatycznych. Jest istotna w metabolizmie białek, tłuszczów i węglowodanów, umożliwia reakcję przekształcania tryptofanu ( Trp) do niacyny lub serotoniny. Najważniejsze właściwości witaminy B6 to:

  • udział w metabolizmie białek, tłuszczów i węglowodanów
  • udział w wytwarzaniu energii
  • zapewnienie prawidłowej funkcji naszego mózgu
  • współuczestniczenie w procesie utrzymania równowagi płynów wewnątrzustrojowych
  • udział w regulacji  wydzielania płynów
  • łagodzenie objawów stresu
  • zapobieganie wystąpieniu niektórych postaci anemii
  • pomoc w leczeniu nudności podczas ciąży
  • zapobieganie niedrożności tętnic i minimalizacja ryzyka chorób serca

Produkty zawierające witaminę B6

Witamina B6 znajduje się w wielu produktach spożywczych. Sprawdź najlepsze źródła produktów spożywczych, które są boga w witaminę B6:

  • ryby
  • wątroba wołowa
  • ziemniaki
  • avocado
  • banany
  • otręby
  • marchewka
  • bataty
  • mąka
  • orzechy laskowe
  • soczewica
  • pierś z indyka
  • ryż
  • krewetki
  • słonecznik
  • fasola
  • pszenica
  • rodzynki
  • pierś z kurczaka

Skutki niedoboru witaminy B6

Niedobór witaminy B6 (pirydoksyna) występują bardzo rzadko, może dotyczyć przyjmujących niektóre leki  i może prowadzić do wystąpienia następujących objawów:

  • osłabienie układu odpornościowego
  • dezorientacja
  • pęknięcia w kącikach ust (zajady)
  • depresja
  • bezsenność
  • zaburzenia koordynacji ruchowej
  • przebarwienia na języku
  • anemia
  • obecność kamieni nerkowych
  • nagłe skurcze mięśni

W przypadku niemowląt niedobór witaminy B6 powoduje drażliwość, nadmiernie ostry słuch i napady drgawkowe, w przypadku osób z łagodnym niedoborem objawy mogą nie występować przez miesiące a nawet lata.

Niedobór witaminy B6 może być spowodowany przez upośledzone wchłanianie występujące w takich chorobach jak: celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Kto wymaga dodatkowego przyjmowania witaminy B6?

Dodatkowe uzupełnienie witaminy B6 w diecie lub poprzez suplementację jest wskazana u:

  • osób z niedoborem wywołanym przez źle zbilansowaną dietę, która jest uboga w produkty zawierającą odpowiednie ilości witaminy B6
  • osób starszych, kobieta w ciąży oraz kobiet karmiących
  • osób chorujących na przewlekłe wyniszczające choroby
  • kobiet stosujących tabletki antykoncepcyjne
  • osób uzależnionych od alkoholu
  • osób z zaburzeniami czynności nerek
  • osób z zaburzeniami autoimmunologicznymi

Dobowe zapotrzebowanie na witaminę B6

W zależności od wieku i płci powinno się przyjmować witaminę B6 w następujących ilościach w diecie lub poprzez dodatkową suplementację w ciągu doby:

Niemowlęta

•            od 0 do 6 miesięcy – 0,1 mg

•            od 6 miesięcy do 1 roku – 0,4 mg

Dzieci

•            od 1 roku życia do 3 lat – 0,5 mg

•            od 4 lat do 6 lat – 0,6 mg

•            od 7 lat do 9 lat – 1 mg

Chłopcy

•            od 10 do 12 lat – 1,2 mg

•            od 13 do 15 lat – 1,3 mg

•            od 16 do 18 lat – 1,3 mg

Dziewczęta

•            od 10 do 12 lat – 1,2 mg

•            od 13 do 15 lat – 1,2 mg

•            od 16 do 18 lat – 1,2 mg

Kobiety

•            od 19 do 30 lat – 1,3 mg

•            od 31 do 50 lat – 1,3 mg

•            od 51 do 65 lat – 1,5 mg

•            od 66 do 75 lat – 1,5 mg

•            > 75 lat – 1,5 mg

ciąża

•            – 1,9 mg

laktacja

•            – 2,0 mg

Mężczyźni

•            od 19 do 30 lat – 1,3 mg

•            od 31 do 50 lat – 1,3 mg

•            od 51 do 65 lat – 1,3 mg

•            od 66 do 75 lat – 1,7 mg

•            > 75 lat – 1,7 mg

Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017

Przeciwwskazania do stosowania witaminy B6

Witaminy B6 nie powinny stosować osoby mające na tą witaminę uczulenie. Przyjmowanie preparatów lub suplementów z witaminą B6 powinny skonsultować osoby mające dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, osoby chorujące na wątrobę, osoby chorujące na chorobę Parkinsona lub mające nadczynność tarczycy. Warto pamiętać o tym aby w ciąży nie stosować dużych dawek a w przypadku karmienia piersią pamiętać, że duże dawki witaminy B6 mogą wywoływać skutki uboczne u niemowlaka.

Nadmiar witaminy B6 w organizmie

Wysokie spożycie witaminy B6 w naszej diecie z żywności nie powoduje szkodliwego działania w naszym organizmie. Przyjmowanie witaminy B6 w dawkach 500mg/dobę poprzez suplementy diety w dłuższym okresie czasu może powodować ciężką i postępującą neuropatię czuciową, charakteryzującą się ataksją (utrata kontroli ruchów ciała). Objawy ustępują, gdy osoba przerwie stosowanie suplementów z witaminą B6.

Interakcje witaminy B6 z niektórymi lekami i substancjami

Witamina B6 może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, poniżej prezentujemy kilka przykładów:

  • lewodopa (lek stosowany w chorobie Parkinsona, stosowanie wysokich dawek witaminy B6 może obniżać działanie lewodopy.)
  • doustne środki antykoncepcyjne (zwiększają zapotrzebowanie na witaminę B6, może ujawnić się depresja)
  • Hydralazyna, izoniazyd, cykloseryna i penicylina (leki te powodują zwiększone wydalanie pirodyksyny. W przypadku przyjmowania tych leków może zaistnieć konieczność dodatkowego przyjmowania witaminy B6)
  • Leki przeciwpadaczkowe (duże dawki witaminy B6 przyspieszają metabolizm niektórych leków przeciwpadaczkowych)
  • Tytoń (palenie tytoniu obniża wchłanianie witaminy B6)

Warto wiedzieć o witaminie B6

W przypadku witaminy B6 unikaj gotowania w dużej ilości wody potraw będących naturalnym źródłem witaminy B6, mrożenie produktów żywnościowych powoduje utratę witaminy B6 na poziomie 30-56%.

Preparaty na rynku polskim zawierające pirydoksynę

  • Vitaminum B6 Polfarmex (tabletki)
  • Vitaminum B6 TEVA (tabletki)
  • Witamina B6 APTEO (tabletki)