Zaktualizowano: 24 października.2022 r.
Witamina B6 (pirydoksyna) to witamina, która jest niezbędna do pracy innych enzymów oraz zapewnia prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Pirydoksyna jest istotna w metabolizmie węglowodanów, białek i tłuszczów. Nasz organizm nie może wytwarzać naturalnie witaminy B6 dlatego należy ją przyjmować poprzez suplementy diety lub wzbogacając swoją dietę o produkty zwierające naturalne źródła witaminy B6.
Witamina B6 – za co odpowiada?
Witamina B6 inaczej pirodyksyna jest potrzebna naszemu organizmowi do prawidłowego funkcjonowania, co ciekawe witamina ta bierze udział w ponad 100 reakcjach enzymatycznych. Jest istotna w metabolizmie białek, tłuszczów i węglowodanów, umożliwia reakcję przekształcania tryptofanu ( Trp) do niacyny lub serotoniny. Najważniejsze właściwości witaminy B6 to:
- udział w metabolizmie białek, tłuszczów i węglowodanów
- udział w wytwarzaniu energii
- zapewnienie prawidłowej funkcji naszego mózgu
- współuczestniczenie w procesie utrzymania równowagi płynów wewnątrzustrojowych
- udział w regulacji wydzielania płynów
- łagodzenie objawów stresu
- zapobieganie wystąpieniu niektórych postaci anemii
- pomoc w leczeniu nudności podczas ciąży
- zapobieganie niedrożności tętnic i minimalizacja ryzyka chorób serca
Produkty zawierające witaminę B6
Witamina B6 znajduje się w wielu produktach spożywczych. Sprawdź najlepsze źródła produktów spożywczych, które są boga w witaminę B6:
- ryby
- wątroba wołowa
- ziemniaki
- avocado
- banany
- otręby
- marchewka
- bataty
- mąka
- orzechy laskowe
- soczewica
- pierś z indyka
- ryż
- krewetki
- słonecznik
- fasola
- pszenica
- rodzynki
- pierś z kurczaka
Skutki niedoboru witaminy B6
Niedobór witaminy B6 (pirydoksyna) występują bardzo rzadko, może dotyczyć przyjmujących niektóre leki i może prowadzić do wystąpienia następujących objawów:
- osłabienie układu odpornościowego
- dezorientacja
- pęknięcia w kącikach ust (zajady)
- depresja
- bezsenność
- zaburzenia koordynacji ruchowej
- przebarwienia na języku
- anemia
- obecność kamieni nerkowych
- nagłe skurcze mięśni
W przypadku niemowląt niedobór witaminy B6 powoduje drażliwość, nadmiernie ostry słuch i napady drgawkowe, w przypadku osób z łagodnym niedoborem objawy mogą nie występować przez miesiące a nawet lata.
Niedobór witaminy B6 może być spowodowany przez upośledzone wchłanianie występujące w takich chorobach jak: celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
Kto wymaga dodatkowego przyjmowania witaminy B6?
Dodatkowe uzupełnienie witaminy B6 w diecie lub poprzez suplementację jest wskazana u:
- osób z niedoborem wywołanym przez źle zbilansowaną dietę, która jest uboga w produkty zawierającą odpowiednie ilości witaminy B6
- osób starszych, kobieta w ciąży oraz kobiet karmiących
- osób chorujących na przewlekłe wyniszczające choroby
- kobiet stosujących tabletki antykoncepcyjne
- osób uzależnionych od alkoholu
- osób z zaburzeniami czynności nerek
- osób z zaburzeniami autoimmunologicznymi
Dobowe zapotrzebowanie na witaminę B6
W zależności od wieku i płci powinno się przyjmować witaminę B6 w następujących ilościach w diecie lub poprzez dodatkową suplementację w ciągu doby:
Niemowlęta
• od 0 do 6 miesięcy – 0,1 mg
• od 6 miesięcy do 1 roku – 0,4 mg
Dzieci
• od 1 roku życia do 3 lat – 0,5 mg
• od 4 lat do 6 lat – 0,6 mg
• od 7 lat do 9 lat – 1 mg
Chłopcy
• od 10 do 12 lat – 1,2 mg
• od 13 do 15 lat – 1,3 mg
• od 16 do 18 lat – 1,3 mg
Dziewczęta
• od 10 do 12 lat – 1,2 mg
• od 13 do 15 lat – 1,2 mg
• od 16 do 18 lat – 1,2 mg
Kobiety
• od 19 do 30 lat – 1,3 mg
• od 31 do 50 lat – 1,3 mg
• od 51 do 65 lat – 1,5 mg
• od 66 do 75 lat – 1,5 mg
• > 75 lat – 1,5 mg
ciąża
• – 1,9 mg
laktacja
• – 2,0 mg
Mężczyźni
• od 19 do 30 lat – 1,3 mg
• od 31 do 50 lat – 1,3 mg
• od 51 do 65 lat – 1,3 mg
• od 66 do 75 lat – 1,7 mg
• > 75 lat – 1,7 mg
Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017
Przeciwwskazania do stosowania witaminy B6
Witaminy B6 nie powinny stosować osoby mające na tą witaminę uczulenie. Przyjmowanie preparatów lub suplementów z witaminą B6 powinny skonsultować osoby mające dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, osoby chorujące na wątrobę, osoby chorujące na chorobę Parkinsona lub mające nadczynność tarczycy. Warto pamiętać o tym aby w ciąży nie stosować dużych dawek a w przypadku karmienia piersią pamiętać, że duże dawki witaminy B6 mogą wywoływać skutki uboczne u niemowlaka.
Nadmiar witaminy B6 w organizmie
Wysokie spożycie witaminy B6 w naszej diecie z żywności nie powoduje szkodliwego działania w naszym organizmie. Przyjmowanie witaminy B6 w dawkach 500mg/dobę poprzez suplementy diety w dłuższym okresie czasu może powodować ciężką i postępującą neuropatię czuciową, charakteryzującą się ataksją (utrata kontroli ruchów ciała). Objawy ustępują, gdy osoba przerwie stosowanie suplementów z witaminą B6.
Interakcje witaminy B6 z niektórymi lekami i substancjami
Witamina B6 może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, poniżej prezentujemy kilka przykładów:
- lewodopa (lek stosowany w chorobie Parkinsona, stosowanie wysokich dawek witaminy B6 może obniżać działanie lewodopy.)
- doustne środki antykoncepcyjne (zwiększają zapotrzebowanie na witaminę B6, może ujawnić się depresja)
- Hydralazyna, izoniazyd, cykloseryna i penicylina (leki te powodują zwiększone wydalanie pirodyksyny. W przypadku przyjmowania tych leków może zaistnieć konieczność dodatkowego przyjmowania witaminy B6)
- Leki przeciwpadaczkowe (duże dawki witaminy B6 przyspieszają metabolizm niektórych leków przeciwpadaczkowych)
- Tytoń (palenie tytoniu obniża wchłanianie witaminy B6)
Warto wiedzieć o witaminie B6
W przypadku witaminy B6 unikaj gotowania w dużej ilości wody potraw będących naturalnym źródłem witaminy B6, mrożenie produktów żywnościowych powoduje utratę witaminy B6 na poziomie 30-56%.
Preparaty na rynku polskim zawierające pirydoksynę
- Vitaminum B6 Polfarmex (tabletki)
- Vitaminum B6 TEVA (tabletki)
- Witamina B6 APTEO (tabletki)
