Zaktualizowano: 24 października.2022 r.
Witamina D jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, naturalnie obecną w bardzo niewielu pokarmach, reguluje wchłanianie wapnia i fosforu, ponadto jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju fizycznego niemowląt i dzieci. Sprawdź w jakich produktach żywnościowych znajdziesz witaminę D oraz jakie są wskazania do jej stosowania i jakie dawki należy przyjmować.
Wskazania do stosowania witaminy D
Witamina D jest niezbędna do właściwego funkcjonowania organizmu:
- reguluje wchłanianie wapnia i fosforu w jelicie, wpływając w ten sposób na prawidłowy wzrost, uwapnienie i procesy odnowy kości
- zapobiega występowaniu skurczów mięśni po zabiegach operacyjnych.
- zapobiega krzywicy
- jest stosowana w leczeniu hipokalcemii u osób z przewlekłymi chorobami nerek
- jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju fizycznego, szczególnie układu kostnego i zębów u niemowląt i dzieci.
Naturalne źródła witaminy D
Bardzo niewiele pokarmów naturalnego pochodzenia zawiera witaminę D. Miąższ tłustych ryb (takich jak łosoś, tuńczyk i makrela) oraz oleje z wątroby ryb należą do najlepszych źródeł witaminy D. Małe ilości witaminy D znajdują się w wątrobie wołowej, serze i żółtkach jaj.
Objawy niedoboru witaminy D
Objawy niedoboru witaminy D mogą manifestować się na wiele sposobów, z jednej strony możemy mieć do czynienia z osłabieniem, apatią, zmęczeniem, osłabieniem odporności a z drugiej strony z dużo groźniejszymi schorzeniami.
Poważny niedobór witaminy D możemy rozpoznać po takich objawach jak:
- Krzywica (choroba dziecięca), która objawia się wykrzywionymi kończynami dolnymi, zniekształconymi stawami i kośćmi, apatią, opóźnionym ząbkowaniem czy osłabieniem siły mięśniowej.
- Osteomalacja (krzywica dorosłych), która objawia się osłabieniem siły mięśniowej, skurczami mięśni, kruchością i nadmierną łamliwością kości, bólami kręgosłupa, żeber, miednicy i nóg.
Kto potrzebuje dodatkowej suplementacji witaminą D?
Uzyskanie wystarczającej ilości witaminy D tylko z pożywienia jest trudne. W Naszym organizmie podstawowym źródłem witaminy D jest jej produkcja pod wpływem promieni słonecznych, już kilka minut aktywności na świeżym powietrzu zapewni naturalną syntezę witaminy D. Dodatkową suplementacją witaminą D powinny się zainteresować osoby starsze ponieważ wraz z wiekiem spada efektywność produkcji witaminy D. Suplemetacja witaminą D jest konieczna u dzieci, które mieszkają na obszarach o małym nasłonecznieniu, u kobiet w ciąży i karmiących, u osób nadużywających różnych używek, u osób po częściowej resekcji jelit oraz u pacjentów z poważnymi poparzeniami.
Warto przed rozpoczęciem suplementacji witaminy D wykonać badanie jej poziomu we krwi, to da Nam obraz tego z jak dużymi niedoborami witaminy D w organizmie mamy do czynienia i pozwoli tym samym na dobranie odpowiedniej dawki. Pamiętajmy też, że tygodniowe przyjmowanie witaminy D nie uzupełni jej niedoborów, musimy uzbroić się w cierpliwość i regularnie przyjmować suplementy.
Dobowe zapotrzebowanie na witaminę D?
W zależności od wieku i płci powinno się przyjmować witaminę D w następujących dawkach w diecie jak i suplementach:
Niemowlęta
- od 0 do 6 miesięcy – 10 µg
- od 6 miesięcy do 1 roku – 10 µg
Dzieci
- od 1 roku życia do 3 lat – 15 µg
- od 4 lat do 6 lat – 15 µg
- od 7 lat do 9 lat – 15 µg
Chłopcy
- od 10 do 12 lat – 15 µg
- od 13 do 15 lat – 15 µg
- od 16 do 18 lat – 15 µg
Dziewczęta
- od 10 do 12 lat – 15 µg
- od 13 do 15 lat – 15 µg
- od 16 do 18 lat – 15 µg
Kobiety
- ≥ 19 lat – 15 µg
- ciąża
- < 19 lat – 15 µg
- ≥ 19 lat – 15 µg
- laktacja
- < 19 lat – 15 µg
- ≥ 19 lat – 15 µg
Mężczyźni
- ≥ 19 lat – 15 µg
Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017
Przeciwwskazania do stosowania witaminy D
Witaminy D nie powinny przyjmować osoby u których stwierdzono uczulenie na witaminę D lub jej pochodne. Suplementacja witaminy powinna zostać skonsultowana z lekarzem w przypadku pacjentów chorujących na: padaczkę, choroby układu sercowo-naczyniowego, choroby przewodu pokarmowego, schorzenia układu moczowego.
Objawy nadmiaru witaminy D
Przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy D poprzez suplementy może powodować niespecyficzne objawy, takie jak anoreksja, utrata masy ciała, wielomocz i arytmie serca. Warto również pamiętać o tym, że może witamina D podnosi poziom wapnia we krwi, co prowadzi do zwapnienia naczyń i tkanek, a następnie do uszkodzenia serca, naczyń krwionośnych i nerek.
Interakcje witaminy D z lekami
Suplementy witaminy D mogą wchodzić w interakcje z kilkoma rodzajami leków. Kilka przykładów podajemy poniżej. Osoby przyjmujące te leki powinny omówić spożycie witaminy D ze swoim lekarzem.
- Barbiturany (zmniejszają działanie witaminy D pochodzącej ze źródeł naturalnych wobec tego należy przyjmować dawki uzupełniające)
- Kalcytonina ( witamina D obniża efekt działania kalcytoniny)
- Leki zawierające fosfor (ryzyko wzrostu stężenia fosforu we krwi)
- Steroidy (Kortykosteroidy, takie jak prednizon, często przepisywane w celu zmniejszenia stanu zapalnego, mogą zmniejszać wchłanianie wapnia i zaburzać metabolizm witaminy D.)
- Leki moczopędne (zwiększone ryzyko hyperkalcemii)
- Leki przeciwdrgawkowe (zmniejszają działanie witaminy D pochodzącej ze źródeł naturalnych wobec tego należy przyjmować dawki uzupełniające)
Preparaty na rynku polskim zawierające witaminę D
- ApoD3 (kapsułki)
- ApoD3 Forte (kapsułki)
- ApoD3 krople (krople doustne)
- ApoD3 Max (kapsułki)
- ApoD3 żujki (kapsułki do żucia)
- Bioaron D 400 (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Bioaron D 800 (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Bioaron D 2000 (kapsułki miękkie)
- Bioaron D 4000 (kapsułki miękkie)
- Bio-Witamina D3 Pearls (kapsułki)
- Bobik D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Bobolen D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Cefavit D3 (tabletki powlekane)
- Cerutin Junior D-Żelki (żelki)
- D3 Active (kapsułki miękkie)
- D3 mono 1000 j.m. (kapsułki)
- D3 mono 2000 j.m. (kapsułki)
- D3 Vita+ (tabletki o przedłużonym uwalnianiu)
- Dekristol (kapsułki miękkie)
- Dekristolvit (krople doustne)
- Detrical (tabletki powlekane)
- Devikap (płyn doustny)
- D-max (tabletki do żucia)
- D-max kids (tabletki do żucia)
- Doppelherz aktiv Witamina D3 2000 (kapsułki)
- D3-ecovit (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- D3-ecovit 2000 (kapsułki)
- D-Vitum (aerozol)
- D-Vitum (krople doustne)
- D-Vitum (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- D-Vitum Forte (kapsułki)
- Evital D 1000 (krople)
- Humana benelife Witamina D (krople)
- Ibuvit D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Ibuvit D 600 (krople doustne)
- Ibuvit D 600 (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Ibuvit D 1000 (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Juvit Baby D3 (krople)
- Juvit D3 (krople doustne, roztwór)
- Meltiki Witamina D (tabletki do ssania)
- Molekin D3 2000 j.m. (tabletki powlekane)
- Molekin D3 Forte 4000 j.m. (tabletki powlekane)
- Naturell Witamina D3 1000 (tabl. do ssania instant)
- Naturell Witamina D3 2000 (tabl. do ssania instant)
- Naturell Witamina D3 4000 (tabl. do ssania instant)
- neoVit D3 (kapsułki miękkie)
- neoVit D3 4000 j.m. (kapsułki miękkie)
- neoVit D3 Kids (kapsułki miękkie)
- neoVit D3 Spray doustny (spray)
- Plusssz Junior D3 (tabletki do ssania)
- Revitaben D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Solderol (tabletki powlekane)
- Solevitum D3 1000 (kapsułki)
- Solevitum D3 2000 (kapsułki)
- Symvitum D3 (kapsułki)
- Vigalex D3 (tabletki)
- Vigantol (krople)
- Vigantoletten 500 (tabletki)
- Vigantoletten 1000 (tabletki)
- Vigantoletten Max (kapsułki)
- VITA buer D3 (kapsułki)
- Vita D (aerozol do stosowania w jamie ustnej)
- Vita D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Vitagal Witamina D 1000 IU (kapsułki miękkie)
- Vitole D (kapsułki miękkie)
- Vitrum D3 (kapsułki)
- Vitrum D3 Forte (kapsułki)
- Witamina D 1000 j.m. APTEO (kapsułki)
- Witamina D 2000 Forte (kapsułki miękkie)
- Witamina D 2000 j.m. Forte APTEO (kapsułki)
- Witamina D twist-off APTEO (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
- Witamina D3 2000 j.m. (tabletki powlekane)
- Witamina D3 2000 (kapsułki)
- Witamina D3 DOZ (kapsułki)
- Witamina D3 Forte (kapsułki miękkie)
