Search

Witamina D –właściwości, źródła, niedobór, przedawkowanie, interakcje z lekami

Witamina D jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, naturalnie obecną w bardzo niewielu pokarmach, reguluje wchłanianie wapnia i fosforu, ponadto jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju fizycznego niemowląt i dzieci. Sprawdź w jakich produktach żywnościowych znajdziesz witaminę D oraz jakie są wskazania do jej stosowania i jakie dawki należy przyjmować.

witamina D, naturalne źródła, dawkowanie

Wskazania do stosowania witaminy D

Witamina D jest niezbędna do właściwego funkcjonowania organizmu:

  • reguluje wchłanianie wapnia i fosforu w jelicie, wpływając w ten sposób na prawidłowy wzrost, uwapnienie i procesy odnowy kości
  • zapobiega występowaniu skurczów mięśni po zabiegach operacyjnych.
  • zapobiega krzywicy
  • jest stosowana w leczeniu hipokalcemii u osób z przewlekłymi chorobami nerek
  • jest niezbędna dla prawidłowego rozwoju fizycznego, szczególnie układu kostnego i zębów u niemowląt i dzieci.

Naturalne źródła witaminy D

Bardzo niewiele pokarmów naturalnego pochodzenia zawiera witaminę D. Miąższ tłustych ryb (takich jak łosoś, tuńczyk i makrela) oraz oleje z wątroby ryb należą do najlepszych źródeł witaminy D. Małe ilości witaminy D znajdują się w wątrobie wołowej, serze i żółtkach jaj.

Objawy niedoboru witaminy D

Niedobór witaminy D możemy rozpoznać po takich objawach jak:

  • Krzywica (choroba dziecięca), która objawia się wykrzywionymi kończynami dolnymi, zniekształconymi stawami i kośćmi, apatią, opóźnionym ząbkowaniem czy osłabieniem siły mięśniowej.
  • Osteomalacja (krzywica dorosłych), która objawia się osłabieniem siły mięśniowej, skurczami mięśni, kruchością i nadmierną łamliwością kości, bólami kręgosłupa, żeber, miednicy i nóg.

Kto potrzebuje dodatkowej suplementacji witaminą D?

Uzyskanie wystarczającej ilości witaminy D tylko z pożywienia jest trudne. W Naszym organizmie podstawowym źródłem witaminy D jest jej produkcja pod wpływem promieni słonecznych, już kilka minut aktywności na świeżym powietrzu zapewni naturalną syntezę witaminy D.  Dodatkową suplementacją witaminą D powinny się zainteresować osoby starsze ponieważ wraz z wiekiem spada efektywność produkcji witaminy D.  Suplemetacja witaminą D jest konieczna u dzieci, które mieszkają na obszarach o małym nasłonecznieniu, u kobiet w ciąży i karmiących, u osób nadużywających różnych używek, u osób po częściowej resekcji jelit oraz u pacjentów z poważnymi poparzeniami.

Dobowe zapotrzebowanie na witaminę D?

W zależności od wieku i płci powinno się przyjmować witaminę D w następujących dawkach w diecie jak i suplementach:

Niemowlęta

  • od 0 do 6 miesięcy – 10 µg
  • od 6 miesięcy do 1 roku – 10 µg

Dzieci

  • od 1 roku życia do 3 lat – 15 µg
  • od 4 lat do 6 lat – 15 µg
  • od 7 lat do 9 lat – 15 µg

Chłopcy

  • od 10 do 12 lat – 15 µg
  • od 13 do 15 lat – 15 µg
  • od 16 do 18 lat – 15 µg

Dziewczęta

  • od 10 do 12 lat – 15 µg
  • od 13 do 15 lat – 15 µg
  • od 16 do 18 lat – 15 µg

Kobiety

  • ≥ 19 lat – 15 µg
  • ciąża
  • < 19 lat – 15 µg
  • ≥ 19 lat – 15 µg
  • laktacja
  • < 19 lat – 15 µg
  • ≥ 19 lat – 15 µg

Mężczyźni

  • ≥ 19 lat – 15 µg

Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017

Przeciwwskazania do stosowania witaminy D

Witaminy D nie powinny przyjmować osoby u których stwierdzono uczulenie na witaminę D lub jej pochodne. Suplementacja witaminy powinna zostać skonsultowana z lekarzem w przypadku pacjentów chorujących na: padaczkę,  choroby układu sercowo-naczyniowego, choroby przewodu pokarmowego,  schorzenia układu moczowego.

Objawy nadmiaru witaminy D

Przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy D poprzez suplementy może powodować niespecyficzne objawy, takie jak anoreksja, utrata masy ciała, wielomocz i arytmie serca. Warto również pamiętać o tym, że może witamina D podnosi poziom wapnia we krwi, co prowadzi do zwapnienia naczyń i tkanek, a następnie do uszkodzenia serca, naczyń krwionośnych i nerek.

Interakcje witaminy D z lekami

Suplementy witaminy D mogą wchodzić w interakcje z kilkoma rodzajami leków. Kilka przykładów podajemy poniżej. Osoby przyjmujące te leki powinny omówić spożycie witaminy D ze swoim lekarzem.

  • Barbiturany (zmniejszają działanie witaminy D pochodzącej ze źródeł naturalnych wobec tego należy przyjmować dawki uzupełniające)
  • Kalcytonina ( witamina D obniża efekt działania kalcytoniny)
  • Leki zawierające fosfor (ryzyko wzrostu stężenia fosforu we krwi)
  • Steroidy (Kortykosteroidy, takie jak prednizon, często przepisywane w celu zmniejszenia stanu zapalnego, mogą zmniejszać wchłanianie wapnia i zaburzać metabolizm witaminy D.)
  • Leki moczopędne (zwiększone ryzyko hyperkalcemii)
  • Leki przeciwdrgawkowe (zmniejszają działanie witaminy D pochodzącej ze źródeł naturalnych wobec tego należy przyjmować dawki uzupełniające)

Preparaty na rynku polskim zawierające witaminę D

  • ApoD3 (kapsułki)
  • ApoD3 Forte (kapsułki)
  • ApoD3 krople (krople doustne)
  • ApoD3 Max (kapsułki)
  • ApoD3 żujki (kapsułki do żucia)
  • Bioaron D 400 (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Bioaron D 800 (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Bioaron D 2000 (kapsułki miękkie)
  • Bioaron D 4000 (kapsułki miękkie)
  • Bio-Witamina D3 Pearls (kapsułki)
  • Bobik D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Bobolen D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Cefavit D3 (tabletki powlekane)
  • Cerutin Junior D-Żelki (żelki)
  • D3 Active (kapsułki miękkie)
  • D3 mono 1000 j.m. (kapsułki)
  • D3 mono 2000 j.m. (kapsułki)
  • D3 Vita+ (tabletki o przedłużonym uwalnianiu)
  • Dekristol (kapsułki miękkie)
  • Dekristolvit (krople doustne)
  • Detrical (tabletki powlekane)
  • Devikap (płyn doustny)
  • D-max (tabletki do żucia)
  • D-max kids (tabletki do żucia)
  • Doppelherz aktiv Witamina D3 2000 (kapsułki)
  • D3-ecovit (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • D3-ecovit 2000 (kapsułki)
  • D-Vitum (aerozol)
  • D-Vitum (krople doustne)
  • D-Vitum (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • D-Vitum Forte (kapsułki)
  • Evital D 1000 (krople)
  • Humana benelife Witamina D (krople)
  • Ibuvit D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Ibuvit D 600 (krople doustne)
  • Ibuvit D 600 (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Ibuvit D 1000 (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Juvit Baby D3 (krople)
  • Juvit D3 (krople doustne, roztwór)
  • Meltiki Witamina D (tabletki do ssania)
  • Molekin D3 2000 j.m. (tabletki powlekane)
  • Molekin D3 Forte 4000 j.m. (tabletki powlekane)
  • Naturell Witamina D3 1000 (tabl. do ssania instant)
  • Naturell Witamina D3 2000 (tabl. do ssania instant)
  • Naturell Witamina D3 4000 (tabl. do ssania instant)
  • neoVit D3 (kapsułki miękkie)
  • neoVit D3 4000 j.m. (kapsułki miękkie)
  • neoVit D3 Kids (kapsułki miękkie)
  • neoVit D3 Spray doustny (spray)
  • Plusssz Junior D3 (tabletki do ssania)
  • Revitaben D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Solderol (tabletki powlekane)
  • Solevitum D3 1000 (kapsułki)
  • Solevitum D3 2000 (kapsułki)
  • Symvitum D3 (kapsułki)
  • Vigalex D3 (tabletki)
  • Vigantol (krople)
  • Vigantoletten 500 (tabletki)
  • Vigantoletten 1000 (tabletki)
  • Vigantoletten Max (kapsułki)
  • VITA buer D3 (kapsułki)
  • Vita D (aerozol do stosowania w jamie ustnej)
  • Vita D (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Vitagal Witamina D 1000 IU (kapsułki miękkie)
  • Vitole D (kapsułki miękkie)
  • Vitrum D3 (kapsułki)
  • Vitrum D3 Forte (kapsułki)
  • Witamina D 1000 j.m. APTEO (kapsułki)
  • Witamina D 2000 Forte (kapsułki miękkie)
  • Witamina D 2000 j.m. Forte APTEO (kapsułki)
  • Witamina D twist-off APTEO (krople wyciskane z kapsułki twist-off)
  • Witamina D3 2000 j.m. (tabletki powlekane)
  • Witamina D3 2000 (kapsułki)
  • Witamina D3 DOZ (kapsułki)
  • Witamina D3 Forte (kapsułki miękkie)