Search

Witamina B1 (tiamina) – właściwości, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła w żywności

Tiamina znana również jako witamina B1,  jest witaminą niezbędną do prawidłowego metabolizmu glukozy oraz funkcjonowania nerwów, mięśni i serca. Ponadto warto pamiętać, że witaminy należące do grupy B są niezbędne do utrzymania prawidłowego zdrowia naszej wątroby, skóry i włosów. Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się czym jest tiamina (witamina B1), za co odpowiada w naszym organizmie, jakie są skutki niedoboru i nadmiaru tej witaminy w naszym organizmie oraz w jakich źródłach żywności występuje.

tiamina (witamina b1) w tabletkach

Witamina B1 – co warto wiedzieć o tiaminie?

Witamina B1 inaczej nazywana tiaminą, należy do grypy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Tiamina naturalnie występuje w niektórych produktach spożywczych, jest też dostępna w suplementach diety, oddzielnie lub w kompleksach witamin. Witamina B1 odrywa kluczową rolę w metabolizmie glukozy oraz funkcjonowaniu nerwów, mięśni oraz serca. Witaminy z grupy B nazywane są również witaminami antystresowymi, ponieważ zwiększają odporność organizmu w czasie stresu. W naszym organizmie duże stężenia tiaminy znajdują się głównie w mięśniach szkieletowych, sercu, wątrobie, nerkach i mózgu.

Tiamina posiada też inne korzyści:

  • jest niezbędna do prawidłowej funkcji błon śluzowych
  • wspomaga leczenie zakażenia wirusem półpaśca
  • wspomaga układ odpornościowy
  • posiada właściwości antyoksydacyjne
  • może okazać się pomocna w leczeniu nefropatii cukrzycowej

Źródła witaminy B1 (tiamina) w żywności

Witaminę B1 możemy znaleźć w takich produktach żywnościowych jak:

  • nerki wołowe
  • wątroba wołowa
  • mleko
  • jogurty
  • mąka ryżowa pełnoziarnista
  • wieprzowina
  • otręby ryżowe
  • brązowy ryż
  • orzechy
  • płatki owsiane
  • makrela
  • łosoś
  • soja
  • słonecznik
  • nasiona pszenicy
  • produkty pełnoziarniste
  • drożdże
  • soczewica czerwona

Warto wiedzieć!

Osoby, które spożywają regularnie surowe ryby lub owoce morza muszą mieć na uwadze fakt, że spożywanie tego typu produktów może przyczyniać się do niedoborów tiaminy w ich organizmie. Wynika to z faktu, że niektóre gatunki surowych ryb i owoców morza zawierają tiaminazyny (enzymy rozkładające tiaminę). Można temu zapobiec poprzez obróbkę termiczną, która powoduje rozkład tiaminazy.

W produktach roślinnych tiamina występuje głównie w formie monofosforanu tiaminy a w produktach pochodzenia zwierzęcego w większości w formie pirofosforanu tiaminy.

Kto wymaga dodatkowej suplementacji tiaminą?

Dodatkowym przyjmowaniem tiaminy (witaminy B1) powinny się zainteresować:

  • osoby, które nadużywają alkoholu lub narkotyków
  • osoby, które stosują dietę ubogą w produkty zawierające naturalną tiaminę
  • kobiety w ciąży i kobiety karmiące
  • osoby chorujące na przewlekłe wyniszczające choroby, w szczególności na cukrzycę
  • sportowcy oraz osoby wykonujące wyczerpujące ćwiczenia fizyczne
  • osoby z chorobami wątroby, nadczynnością tarczycy, przewlekłą biegunką

Objawy i skutki niedoboru oraz nadmiaru tiaminy

Niedobór tiaminy objawia się: obwodowym zapaleniem nerwów, niewydolnością serca oraz tendencją do obrzęków. W przypadku niedoboru tiaminy mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaparcia, zaburzenia koncentracji, zmęczenie. Niedobory witaminy B1 prowadzą do następujących chorób: kwasicy mleczanowej, choroby beri-beri oraz psychozy Korsakowa.

Przypadki nadmiernego spożycia tiaminy nie zostały odnotowane ze względu na ograniczoną absorpcję z przewodu pokarmowego. Przyjmowanie tiaminy powyżej 5 mg/dobę powoduje spadek wchłaniania witaminy oraz zwiększone wydalanie jej przez nerki z moczem.

Dobowe zapotrzebowanie na tiaminę (witamina B1)

W zależności od wieku i płci powinno się przyjmować tiaminę w następujących ilościach w diecie lub poprzez dodatkową suplementację w ciągu doby:

Niemowlęta

•            od 0 do 6 miesięcy – 0,2 mg

•            od 6 miesięcy do 1 roku – 0,3 mg

Dzieci

•            od 1 roku życia do 3 lat – 0,5 mg

•            od 4 lat do 6 lat – 0,6 mg

•            od 7 lat do 9 lat – 0,9 mg

Chłopcy

•            od 10 do 12 lat – 1,0 mg

•            od 13 do 15 lat – 1,2 mg

•            od 16 do 18 lat – 1,2 mg

Dziewczęta

•            od 10 do 12 lat – 1,0 mg

•            od 13 do 15 lat – 1,1 mg

•            od 16 do 18 lat – 1,1 mg

Kobiety

•            ≥  19 lat  – 1,1 mg

ciąża

•            – 1,4 mg

laktacja

•            – 1,5 mg

Mężczyźni

•            ≥  19 lat  – 1,3 mg

Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – Instytut Żywności i Żywienia 2017

Przeciwwskazania do stosowania tiaminy (witaminy B1)

Tiaminy nie powinny przyjmować osoby mające alergię na witaminy z grupy B. Przyjmowanie tiaminy powinny skonsultować ze swoim lekarzem osoby, które chorują na wątrobę lub nerki, kobiety w ciąży. Kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące nie powinny stosować dużych dawek witaminy B1.

Interakcje witaminy B1 z lekami i innymi substancjami

Tiamina (witamina B1) to witamina, która nie wchodzi w interakcje z żadnymi lekami ale trzeba mieć na uwadze to, że niektóre leki mogą mieć wpływ na poziom tiaminy w naszym organizmie. Jeśli przyjmujesz poniższe leki to koniecznie skonsultuj to ze swoim lekarzem:

  • Furosemid – stosowanie tego diuretyku wpływa na zmniejszenie stężenia tiaminy.
  • Fluorouracyl – lek stosowany w chemioterapii, który może zwiększyć metabolizm tiaminy i zablokować tworzenie TDP, aktywnej postaci tiaminy.
  • Tytoń – obniża wchłanianie tiaminy
  • Alkohol – obniża wchłanianie tiaminy, która jest niezbędna w procesie metabolizowania alkoholu

Preparaty na rynku polskim zawierające witaminę B1 (tiaminę)

  • Molekin B1 (tabletki)
  • Vitaminum B1 Polfarmex (tabletki)
  • Vitaminum B1 Richter (tabletki)
  • Witamina B1 APTEO (tabletki)