Zaktualizowano: 24 października.2022 r.
Tiamina znana również jako witamina B1, jest witaminą niezbędną do prawidłowego metabolizmu glukozy oraz funkcjonowania nerwów, mięśni i serca. Ponadto warto pamiętać, że witaminy należące do grupy B są niezbędne do utrzymania prawidłowego zdrowia naszej wątroby, skóry i włosów. Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się czym jest tiamina (witamina B1), za co odpowiada w naszym organizmie, jakie są skutki niedoboru i nadmiaru tej witaminy w naszym organizmie oraz w jakich źródłach żywności występuje.
Witamina B1 – co warto wiedzieć o tiaminie?
Witamina B1 inaczej nazywana tiaminą, należy do grypy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Tiamina naturalnie występuje w niektórych produktach spożywczych, jest też dostępna w suplementach diety, oddzielnie lub w kompleksach witamin. Witamina B1 odrywa kluczową rolę w metabolizmie glukozy oraz funkcjonowaniu nerwów, mięśni oraz serca. Witaminy z grupy B nazywane są również witaminami antystresowymi, ponieważ zwiększają odporność organizmu w czasie stresu. W naszym organizmie duże stężenia tiaminy znajdują się głównie w mięśniach szkieletowych, sercu, wątrobie, nerkach i mózgu.
Tiamina posiada też inne korzyści:
- jest niezbędna do prawidłowej funkcji błon śluzowych
- wspomaga leczenie zakażenia wirusem półpaśca
- wspomaga układ odpornościowy
- posiada właściwości antyoksydacyjne
- może okazać się pomocna w leczeniu nefropatii cukrzycowej
Źródła witaminy B1 (tiamina) w żywności
Witaminę B1 możemy znaleźć w takich produktach żywnościowych jak:
- nerki wołowe
- wątroba wołowa
- mleko
- jogurty
- mąka ryżowa pełnoziarnista
- wieprzowina
- otręby ryżowe
- brązowy ryż
- orzechy
- płatki owsiane
- makrela
- łosoś
- soja
- słonecznik
- nasiona pszenicy
- produkty pełnoziarniste
- drożdże
- soczewica czerwona
Warto wiedzieć!
Osoby, które spożywają regularnie surowe ryby lub owoce morza muszą mieć na uwadze fakt, że spożywanie tego typu produktów może przyczyniać się do niedoborów tiaminy w ich organizmie. Wynika to z faktu, że niektóre gatunki surowych ryb i owoców morza zawierają tiaminazyny (enzymy rozkładające tiaminę). Można temu zapobiec poprzez obróbkę termiczną, która powoduje rozkład tiaminazy.
W produktach roślinnych tiamina występuje głównie w formie monofosforanu tiaminy a w produktach pochodzenia zwierzęcego w większości w formie pirofosforanu tiaminy.
Kto wymaga dodatkowej suplementacji tiaminą?
Dodatkowym przyjmowaniem tiaminy (witaminy B1) powinny się zainteresować:
- osoby, które nadużywają alkoholu lub narkotyków
- osoby, które stosują dietę ubogą w produkty zawierające naturalną tiaminę
- kobiety w ciąży i kobiety karmiące
- osoby chorujące na przewlekłe wyniszczające choroby, w szczególności na cukrzycę
- sportowcy oraz osoby wykonujące wyczerpujące ćwiczenia fizyczne
- osoby z chorobami wątroby, nadczynnością tarczycy, przewlekłą biegunką
Objawy i skutki niedoboru oraz nadmiaru tiaminy
Niedobór tiaminy objawia się: obwodowym zapaleniem nerwów, niewydolnością serca oraz tendencją do obrzęków. W przypadku niedoboru tiaminy mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaparcia, zaburzenia koncentracji, zmęczenie. Niedobory witaminy B1 prowadzą do następujących chorób: kwasicy mleczanowej, choroby beri-beri oraz psychozy Korsakowa.
Przypadki nadmiernego spożycia tiaminy nie zostały odnotowane ze względu na ograniczoną absorpcję z przewodu pokarmowego. Przyjmowanie tiaminy powyżej 5 mg/dobę powoduje spadek wchłaniania witaminy oraz zwiększone wydalanie jej przez nerki z moczem.
Dobowe zapotrzebowanie na tiaminę (witamina B1)
W zależności od wieku i płci powinno się przyjmować tiaminę w następujących ilościach w diecie lub poprzez dodatkową suplementację w ciągu doby:
Niemowlęta
• od 0 do 6 miesięcy – 0,2 mg
• od 6 miesięcy do 1 roku – 0,3 mg
Dzieci
• od 1 roku życia do 3 lat – 0,5 mg
• od 4 lat do 6 lat – 0,6 mg
• od 7 lat do 9 lat – 0,9 mg
Chłopcy
• od 10 do 12 lat – 1,0 mg
• od 13 do 15 lat – 1,2 mg
• od 16 do 18 lat – 1,2 mg
Dziewczęta
• od 10 do 12 lat – 1,0 mg
• od 13 do 15 lat – 1,1 mg
• od 16 do 18 lat – 1,1 mg
Kobiety
• ≥ 19 lat – 1,1 mg
ciąża
• – 1,4 mg
laktacja
• – 1,5 mg
Mężczyźni
• ≥ 19 lat – 1,3 mg
Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – Instytut Żywności i Żywienia 2017
Przeciwwskazania do stosowania tiaminy (witaminy B1)
Tiaminy nie powinny przyjmować osoby mające alergię na witaminy z grupy B. Przyjmowanie tiaminy powinny skonsultować ze swoim lekarzem osoby, które chorują na wątrobę lub nerki, kobiety w ciąży. Kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące nie powinny stosować dużych dawek witaminy B1.
Interakcje witaminy B1 z lekami i innymi substancjami
Tiamina (witamina B1) to witamina, która nie wchodzi w interakcje z żadnymi lekami ale trzeba mieć na uwadze to, że niektóre leki mogą mieć wpływ na poziom tiaminy w naszym organizmie. Jeśli przyjmujesz poniższe leki to koniecznie skonsultuj to ze swoim lekarzem:
- Furosemid – stosowanie tego diuretyku wpływa na zmniejszenie stężenia tiaminy.
- Fluorouracyl – lek stosowany w chemioterapii, który może zwiększyć metabolizm tiaminy i zablokować tworzenie TDP, aktywnej postaci tiaminy.
- Tytoń – obniża wchłanianie tiaminy
- Alkohol – obniża wchłanianie tiaminy, która jest niezbędna w procesie metabolizowania alkoholu
Preparaty na rynku polskim zawierające witaminę B1 (tiaminę)
- Molekin B1 (tabletki)
- Vitaminum B1 Polfarmex (tabletki)
- Vitaminum B1 Richter (tabletki)
- Witamina B1 APTEO (tabletki)
