Search

Witamina PP (B3, niacyna) – właściwości, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła w żywności, interakcje

Witamina PP nazywana jest także niacyną lub witaminą B3. Bierze udział w procesach prowadzących do uzyskania energii ze spożywanych pokarmów (metabolizm energetyczny). Witamina ta jest źródłem 2 ważnych koenzymów: NAD i NADP, które biorą udział w ponad 200 reakcjach enzymatycznych w naszym organizmie. Przeczytaj nasz artykuł o niacynie i dowiedz się co to za witamina,  jak wpływa  na nasz organizm oraz w jakich pokarmach występuje.

witamina PP (niacyna, witamina b3)

Niacyna (witamina PP/witamina B3) – co to jest i jakie ma właściwości?

Witamina B3/witamina PP – to ogólna nazwa dwóch związków: NAD – kwasu nikotynowego (niacyny, czyli kwasu 3-pirydynokarboksylowego, pochodnej pirydyny) i NADP jego amidu (nikotynamidu), które dla człowieka są witaminą. Witamina B3/witamina PP jest niezbędna w procesie spalania tłuszczów, utlenianiania wewnątrzkomórkowego oraz wykorzystania białek i węglowodanów. Niacyna w naszym organizmie jest syntetyzowana z tryptofanu, przyjęty stosunek tryptofanu wynosi 1:60 (1 mg nicyny= 60 mg tryptofanu).

Witamina B3/PP posiada bardzo wiele korzyści:

  • wpływa na prawidłowe funkcjonowanie skóry, nerwów, przewodu pokarmowego
  • wpływa na obniżenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów w surowicy krwi
  • podnosi poziom dobrego cholesterolu HDL
  • rozszerza naczynia krwionośne
  • może być stosowana w leczeniu zawrotów głowy, zmniejsza “dzwonienie” w uszach
  • zapobiega występowaniu przedmenstruacyjnych bólów głowy
  • jest stosowana w leczeniu pelagry
  • może pomóc w leczeniu cukrzycy typu 1

Produkty zawierające witaminę B3

Najlepsze źródła witaminy B3/PP są dostępne w mięsie, drobiu, rybach oraz innych produktach żywnościowych. Poniżej prezentujemy kilka najlepszych produktów spożywczych, które zawierają witaminę B3:

  • wątroba
  • kurczak
  • indyk
  • przetwory mięsne
  • halibut
  • wieprzowina
  • łosoś
  • tuńczyk
  • cielęcina
  • orzechy ziemne
  • produkty ze zbóż pełnoziarnistych
  • wołowina
  • soczewica

Trzeba pamiętać o tym, że tryptofan może ulegać przemianie do niacyny w organizmie człowieka więc produkty bogate w białko takie jak jajka, sery, mleko są również dobrym źródłem witaminy B3. Pamiętaj o tym, że połowa spożytego przez nas tryptofanu ulegnie przemianie do niacyny a reszta zostanie wykorzystana do produkcji białek przez nasz organizm.

Kto wymaga dodatkowej suplementacji witaminą B3?

Dodatkowym przyjmowaniem witaminy B3 (PP, niacyny) powinny się zainteresować osoby, które w swojej diecie dostarczają mniejsze ilości niacyny niż zalecane normy spożycia na tę witaminę oraz osoby, które z jakiś względów mają zwiększone zapotrzebowanie na tą witaminę. Przyjmowaniem witaminy B3 powinny się również zainteresować:

  • kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią
  • osoby starsze
  • osoby nadużywające używek (alkohol oraz narkotyki)
  • osoby chorujące na: choroby nowotworowe, niewydolność trzustki, marskość wątroby, zaburzenia wchłaniania.
  • sportowcy oraz osoby wykonujące ciężkie ćwiczenia fizyczne
  • dzieci z wadami metabolicznymi
  • osoby z nadczynnością tarczycy

Objawy i skutki niedoboru Witaminy B3 (PP, niacyna)

Niedobór niacyny (witamina B3/PP) występuje rzadko. Objawy łagodnego niedoboru niacyny obejmują zmęczenie, utratę apetytu, słabe krążenie. Cięższe objawy niedoboru występują w przypadku dłuższego małego spożycia tryptofanu i niacyny, gdzie dochodzi do pelagry (objawy: zmiany skórne, światłowrażliwe zapalenie skóry, bolesność ust oraz języka, biegunka, wymioty).

Objawy i skutki nadmiaru Witaminy B3 (PP, niacyna)

Przedawkowanie niacyny nie występuje w przypadku spożywania produktów zawierających tą witaminę ponieważ nadmiar spożytej niacyny jest metabolizowany przez naszą wątrobę i wydalany z moczem. Z nadmiarem witaminy B3 możemy mieć styczność w przypadku spożywania suplementów diety zawierających niacynę. Objawy przedawkowania niacyny obejmują:

  • zaczerwienienie twarzy
  • nudności
  • wymioty
  • osłabienie
  • bóle głowy

Dobowe zapotrzebowanie na niacynę

W zależności od wieku i płci powinno się przyjmować niacynę (witaminę B3/witaminę PP) w następujących ilościach w diecie lub poprzez dodatkową suplementację w ciągu doby:

Niemowlęta

•            od 0 do 6 miesięcy – 2 mg

•            od 6 miesięcy do 1 roku – 5 mg

Dzieci

•            od 1 roku życia do 3 lat – 6 mg

•            od 4 lat do 6 lat – 8 mg

•            od 7 lat do 9 lat – 12 mg

Chłopcy

•            od 10 do 12 lat – 12 mg

•            od 13 do 15 lat – 16 mg

•            od 16 do 18 lat – 16 mg

Dziewczęta

•            od 10 do 12 lat – 12 mg

•            od 13 do 15 lat – 14 mg

•            od 16 do 18 lat – 14 mg

Kobiety

•            ≥ 19 lat  – 14 mg

ciąża

•            – 18 mg

laktacja

•            – 17 mg

Mężczyźni

•            ≥ 19 lat  – 16 mg

Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017

Przeciwwskazania do stosowania niacyny

Witaminy B3 nie powinny stosować osoby uczulone na niacynę, osoby z uszkodzeniami funkcji wątroby oraz w przypadku obecności wrzodu trawiennego.  Przyjmowanie niacyny skonsultować ze swoim lekarzem powinny osoby mające cukrzycę, chorujące na dne moczanową, osoby mające chorą wątrobę lub pęcherzyk żółciowy. Kobiety w ciąży nie powinny stosować niacyny ponieważ ryzyko dla płodu jest większe niż korzyści ze stosowania.

Interakcje niacyny z lekami i innymi substancjami

Witamina B3 może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami oraz substancjami, poniżej prezentujemy kilka przykładów:

  • leki przeciwcukrzycowe – Przyjmowanie przez dłuższy czas niacyny i niacynamidu może zwiększać stężenie cukru we krwi co może skutkować zmniejszeniem skuteczności leków przeciwcukrzycowych.
  • blokery receptorów beta-adrenergicznych – połączone z niacyną powodują znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
  • izoniazyd – zmniejsza działanie niacyny
  • mekamylamina – połączone z niacyną powodują znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
  • tytoń – obniża wchłanianie niacyny
  • alkohol – może spowodować znaczne obniżenie ciśnienia krwi

Preparaty na rynku polskim zawierające witaminę PP/B3

  • VITAMINUM PP Omega Pharma (tabletki)
  • Vitaminum PP Polfarmex (tabletki)