Zaktualizowano: 24 października.2022 r.
Witamina PP nazywana jest także niacyną lub witaminą B3. Bierze udział w procesach prowadzących do uzyskania energii ze spożywanych pokarmów (metabolizm energetyczny). Witamina ta jest źródłem 2 ważnych koenzymów: NAD i NADP, które biorą udział w ponad 200 reakcjach enzymatycznych w naszym organizmie. Przeczytaj nasz artykuł o niacynie i dowiedz się co to za witamina, jak wpływa na nasz organizm oraz w jakich pokarmach występuje.
Niacyna (witamina PP/witamina B3) – co to jest i jakie ma właściwości?
Witamina B3/witamina PP – to ogólna nazwa dwóch związków: NAD – kwasu nikotynowego (niacyny, czyli kwasu 3-pirydynokarboksylowego, pochodnej pirydyny) i NADP jego amidu (nikotynamidu), które dla człowieka są witaminą. Witamina B3/witamina PP jest niezbędna w procesie spalania tłuszczów, utlenianiania wewnątrzkomórkowego oraz wykorzystania białek i węglowodanów. Niacyna w naszym organizmie jest syntetyzowana z tryptofanu, przyjęty stosunek tryptofanu wynosi 1:60 (1 mg nicyny= 60 mg tryptofanu).
Witamina B3/PP posiada bardzo wiele korzyści:
- wpływa na prawidłowe funkcjonowanie skóry, nerwów, przewodu pokarmowego
- wpływa na obniżenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów w surowicy krwi
- podnosi poziom dobrego cholesterolu HDL
- rozszerza naczynia krwionośne
- może być stosowana w leczeniu zawrotów głowy, zmniejsza „dzwonienie” w uszach
- zapobiega występowaniu przedmenstruacyjnych bólów głowy
- jest stosowana w leczeniu pelagry
- może pomóc w leczeniu cukrzycy typu 1
Produkty zawierające witaminę B3
Najlepsze źródła witaminy B3/PP są dostępne w mięsie, drobiu, rybach oraz innych produktach żywnościowych. Poniżej prezentujemy kilka najlepszych produktów spożywczych, które zawierają witaminę B3:
- wątroba
- kurczak
- indyk
- przetwory mięsne
- halibut
- wieprzowina
- łosoś
- tuńczyk
- cielęcina
- orzechy ziemne
- produkty ze zbóż pełnoziarnistych
- wołowina
- soczewica
Trzeba pamiętać o tym, że tryptofan może ulegać przemianie do niacyny w organizmie człowieka więc produkty bogate w białko takie jak jajka, sery, mleko są również dobrym źródłem witaminy B3. Pamiętaj o tym, że połowa spożytego przez nas tryptofanu ulegnie przemianie do niacyny a reszta zostanie wykorzystana do produkcji białek przez nasz organizm.
Kto wymaga dodatkowej suplementacji witaminą B3?
Dodatkowym przyjmowaniem witaminy B3 (PP, niacyny) powinny się zainteresować osoby, które w swojej diecie dostarczają mniejsze ilości niacyny niż zalecane normy spożycia na tę witaminę oraz osoby, które z jakiś względów mają zwiększone zapotrzebowanie na tą witaminę. Przyjmowaniem witaminy B3 powinny się również zainteresować:
- kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią
- osoby starsze
- osoby nadużywające używek (alkohol oraz narkotyki)
- osoby chorujące na: choroby nowotworowe, niewydolność trzustki, marskość wątroby, zaburzenia wchłaniania.
- sportowcy oraz osoby wykonujące ciężkie ćwiczenia fizyczne
- dzieci z wadami metabolicznymi
- osoby z nadczynnością tarczycy
Objawy i skutki niedoboru Witaminy B3 (PP, niacyna)
Niedobór niacyny (witamina B3/PP) występuje rzadko. Objawy łagodnego niedoboru niacyny obejmują zmęczenie, utratę apetytu, słabe krążenie. Cięższe objawy niedoboru występują w przypadku dłuższego małego spożycia tryptofanu i niacyny, gdzie dochodzi do pelagry (objawy: zmiany skórne, światłowrażliwe zapalenie skóry, bolesność ust oraz języka, biegunka, wymioty).
Objawy i skutki nadmiaru Witaminy B3 (PP, niacyna)
Przedawkowanie niacyny nie występuje w przypadku spożywania produktów zawierających tą witaminę ponieważ nadmiar spożytej niacyny jest metabolizowany przez naszą wątrobę i wydalany z moczem. Z nadmiarem witaminy B3 możemy mieć styczność w przypadku spożywania suplementów diety zawierających niacynę. Objawy przedawkowania niacyny obejmują:
- zaczerwienienie twarzy
- nudności
- wymioty
- osłabienie
- bóle głowy
Dobowe zapotrzebowanie na niacynę
W zależności od wieku i płci powinno się przyjmować niacynę (witaminę B3/witaminę PP) w następujących ilościach w diecie lub poprzez dodatkową suplementację w ciągu doby:
Niemowlęta
• od 0 do 6 miesięcy – 2 mg
• od 6 miesięcy do 1 roku – 5 mg
Dzieci
• od 1 roku życia do 3 lat – 6 mg
• od 4 lat do 6 lat – 8 mg
• od 7 lat do 9 lat – 12 mg
Chłopcy
• od 10 do 12 lat – 12 mg
• od 13 do 15 lat – 16 mg
• od 16 do 18 lat – 16 mg
Dziewczęta
• od 10 do 12 lat – 12 mg
• od 13 do 15 lat – 14 mg
• od 16 do 18 lat – 14 mg
Kobiety
• ≥ 19 lat – 14 mg
ciąża
• – 18 mg
laktacja
• – 17 mg
Mężczyźni
• ≥ 19 lat – 16 mg
Źródło: Normy żywienia dla populacji polskiej – Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017
Przeciwwskazania do stosowania niacyny
Witaminy B3 nie powinny stosować osoby uczulone na niacynę, osoby z uszkodzeniami funkcji wątroby oraz w przypadku obecności wrzodu trawiennego. Przyjmowanie niacyny skonsultować ze swoim lekarzem powinny osoby mające cukrzycę, chorujące na dne moczanową, osoby mające chorą wątrobę lub pęcherzyk żółciowy. Kobiety w ciąży nie powinny stosować niacyny ponieważ ryzyko dla płodu jest większe niż korzyści ze stosowania.
Interakcje niacyny z lekami i innymi substancjami
Witamina B3 może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami oraz substancjami, poniżej prezentujemy kilka przykładów:
- leki przeciwcukrzycowe – Przyjmowanie przez dłuższy czas niacyny i niacynamidu może zwiększać stężenie cukru we krwi co może skutkować zmniejszeniem skuteczności leków przeciwcukrzycowych.
- blokery receptorów beta-adrenergicznych – połączone z niacyną powodują znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
- izoniazyd – zmniejsza działanie niacyny
- mekamylamina – połączone z niacyną powodują znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
- tytoń – obniża wchłanianie niacyny
- alkohol – może spowodować znaczne obniżenie ciśnienia krwi
Preparaty na rynku polskim zawierające witaminę PP/B3
- VITAMINUM PP Omega Pharma (tabletki)
- Vitaminum PP Polfarmex (tabletki)
